Nauczanie języka angielskiego w kształceniu zintegrowanym

Ogromne tempo zmian współczesnego świata wymaga coraz lepszego przygotowania ucznia. Globalizacja świata, członkostwo w Unii Europejskiej, informatyzacja, a zwłaszcza popularność Internetu, sprawiają, że nieodzowną umiejętnością stała się znajomość języka angielskiego uznawanego za język międzynarodowy.

Obecnie, aby swobodnie poruszać się w świecie, młody człowiek powinien dobrze znać przynajmniej jeden język obcy. Polacy, jako obywatele Unii Europejskiej mają prawo mieszkać i pracować w niektórych krajach Unii. Niemożliwe jest korzystanie z tego przywileju jeśli się nie zna języka. Solidna znajomość języka obcego stanowi bowiem klucz do mobilizacji zawodowej i równego traktowania z młodymi ludźmi innych państw przy szukaniu możliwości pracy lub dalszego kształcenia.

Dlatego tak ważne jest rozpoczynanie nauki języka obcego w młodszym wieku szkolnym. Już wkrótce nauka języka obcego będzie obowiązkowa od pierwszej klasy szkoły podstawowej we wszystkich szkołach w Polsce, ale już teraz wiele placówek wprowadziło naukę języka angielskiego w kształceniu zintegrowanym. Ważne jest, aby nauczać języka obcego jak najmłodsze dzieci, ale jeszcze ważniejsze jest, aby robić to dobrze. W okresie wczesnoszkolnym można wytworzyć w dzieciach motywację do nauki języka obcego, a osiągane na tym etapie sukcesy dają podstawę do dalszej nauki i do nauki innych języków obcych. Faktem również jest, że nauka języka obcego ma ogólnie pozytywny wpływ na rozwój sprawności intelektualnych. Do wprowadzenia języka angielskiego w pierwszej klasie szkoły podstawowej konieczne jest przygotowanie nauczycieli do prowadzenia lekcji tak, by były one dostosowane do dzieci. Dla prawidłowego przebiegu procesu nauczania i uczenia się niezbędna jest znajomość psychologii rozwojowej i pedagogiki wczesnoszkolnej. Z pewnością, istotną rzeczą powinna być ścisła współpraca nauczycieli nauczania początkowego i nauczycieli języków, którzy pracują w tej samej klasie. Według Podstawy Programowej pierwszy etap edukacji ma zapewnić uczniom łagodne przejście od wychowania przedszkolnego do edukacji prowadzonej w systemie szkolnym. Celem jego jest wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia.

Pójście do szkoły to wielka zmiana w życiu dziecka. Oznacza dla niego pojawienie się nowych obowiązków i przejście od zabawy do nauki. Mali uczniowie charakteryzują się ciekawością i spontanicznością. Dzieci są otwarte w stosunku do wszystkiego, co nowe. Mają wielką potrzebę komunikacji, brak lęku przed mówieniem i wielkie zdolności artykulacyjne. Dzieci traktują naukę języka obcego jako wspaniałą zabawę. Są gotowe do mówienia i naśladowania. Dziecko w tym wieku ma potrzebę wyrażania swoich przeżyć i emocji poprzez działalność twórczą typu: ruch, taniec, śpiew, rysowanie. Im bardziej urozmaicone i różnorodne są metody i techniki pracy nauczyciela, tym większy zapał, zaangażowanie i entuzjazm dzieci. Z drugiej strony dzieciom w pierwszej klasie trudno się skoncentrować na jednym zadaniu przez długi czas i łatwo się rozpraszają. Uczniowie w tym wieku lubią różne formy aktywności. Nie należy zapomnieć, że dzieci na tym etapie szkolnym nie umieją jeszcze sprawnie czytać i pisać w języku polskim, więc nie należy zmuszać ich do pisania w języku angielskim.

Istnieje wiele ważnych zasad metodycznych dotyczących nauczania języka obcego w kształceniu zintegrowanym. Chciałabym przedstawić najbardziej istotne, o których nie należy nigdy zapominać.

Po pierwsze, aby osiągnąć sukces, ogromne znaczenie dla dzieci ma poczucie bezpieczeństwa i eliminowanie stresu. Nie ma nic gorszego niż zniechęcenie ucznia do nauki już na samym początku. Śmiech i krytyka ze strony nauczyciela i innych uczniów powinna być zakazana, a peszenie małych dzieci poprzez ciągłe poprawianie lepiej zastąpić podaniem poprawnej formy i jej kilkakrotnym powtórzeniem. Strach blokuje myślenie, dlatego nie należy zmuszać dziecka do mówienia, kiedy się przed tym wzbrania. W tym wypadku trzeba poczekać, aż poczuje się pewnie i zdecyduje się na samodzielne próby. Następnym, bardzo istotnym aspektem, jest pochwała, której uczniowie w okresie wczesnoszkolnym bardzo potrzebują. Pochwały działają na dzieci niezwykle motywująco. Również dlatego podczas gier językowych należy eliminować element rywalizacji, który w ich wypadku jest niekorzystny.

Bardzo istotną rzeczą jest osłuchiwanie dzieci z językiem angielskim. Należy czynić to poprzez opowiadanie bajek, czytanie wierszy, odsłuchiwanie kaset i oglądanie filmów. W ten właśnie sposób dzieci nauczyły się swojego ojczystego języka. Kolejny element to nauka poprzez zabawę. Lekcje powinny zawierać różnorodne formy zabaw, które nigdy się dzieciom nie nudzą, ponieważ jest w nich ogromna potrzeba ruchu. Także rytm i melodia pomagają w nauce języka obcego, dzięki czemu dzieci szybciej uczą się wymowy. Śpiewanie ćwiczy pamięć i trenuje sprawności językowe. Równie ważnym materiałem językowym są wierszyki, rymowanki itp., które dziecko zapamiętuje mechanicznie.

Biorąc pod uwagę, że koncentracja dzieci trwa krótko, należy uatrakcyjniać zabawę różnorodnymi formami zajęć. Stosowane podczas zajęć techniki muszą nie tylko odpowiadać intelektualnym i emocjonalnym potrzebom i możliwościom uczniów, ale również pobudzać wszystkie zmysły i stać się nauką poprzez zabawę.

Agnieszka Rączka - nauczyciel języka angielskiego, doradca metodyczny ODN w Poznaniu

Bibliografia

1. Hanna Komorowska. Metodyka nauczania języków obcych. WSiP1999
2. Małgorzata Pamuła. Metodyka nauczania języków obcych w kształceniu zintegrowanym. Fraszka Edukacyjna 2003
3. Języki Obce w Szkole- Nauczanie wczesnoszkolne. Numer specjalny 6/2000
4. Języki Obce w Szkole – Jak uczymy i jak chcemy uczyć? Numer specjalny 6/2004

Języki obce w szkole, e-Uczyć lepiej 4(42)/2007