|
 |
Kto nabytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych. Konfucjusz |
|
|
|
Kto nabytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych. Konfucjusz |
ODN » e-Uczyć lepiej »
Jednym z założeń reformy nauczania na poziomie gimnazjalnym było ukazywanie uczniom świata spójnego, nierozdzielonego na poszczególne dziedziny wiedzy. Cel ten wydaje się uzasadniony, tak wszakże widzieli świat starożytni filozofowie (co więcej, jeszcze na początku XX wieku matematyka zaliczana była oficjalnie do nauk filozoficznych, a więc w istocie była traktowana jako nauka humanistyczna). Jednak dziś można spierać się, czy realizacja tej koncepcji przebiega w naszych szkołach właściwie.
Chyba każdy, kto uczy w gimnazjum, doświadczył niechęci uczniów w stosunku do aktywności wykraczających poza stereotypowy obraz nauczanego przedmiotu. Na lekcjach matematyki słyszymy często: „To przecież zadanie z fizyki!”, „Takie rzeczy robi się na chemii!”, a nawet (gdy wymagamy, by odpowiedź była sformułowana poprawnie): „Czy to jest język polski?”
Jest jednak równie oczywiste, że sensownego nauczania matematyki nie można oderwać od zastosowań. Dobór zadań „praktycznych” od zawsze rodził kontrowersje; wielu nauczycieli stara się unikać ośmieszania matematyki modelami rażąco sztucznymi, jak na przykład płyty kompaktowe, których liczby na kolejnych półkach tworzą ciąg arytmetyczny, czy przysłowiowe pociągi z miasta A do miasta B. Z drugiej jednak strony, „prawdziwe” zastosowania matematyki są często zbyt trudne, by zastosować je w szkole.
Na bazie naszych szkolnych doświadczeń związanych z wewnątrzszkolnymi przygotowaniami do sprawdzianu w klasie szóstej i egzaminu w klasie trzeciej gimnazjum powstały publikacje nastawione na praktyczną stronę wiedzy i umiejętności zdobywanych w szkole. Książki „Praktyczne zadania z matematyki” dla uczniów szkół podstawowych oraz przeznaczone dla gimnazjalistów „Praktyczne zadania z matematyki i fizyki” zawierają zadania, których tematyka zbliżona jest do codziennych zastosowań matematyki i fizyki. Koncentrując się na umiejętnościach wymaganych na sprawdzianie i egzaminie, staraliśmy się unikać sztucznych kontekstów i zbędnych uproszczeń, a równocześnie ukazać uczniom codzienną użyteczność poznanych w szkole umiejętności.
Zadania pogrupowane są w zestawy tematyczne (m. in. „Wycieczka do zoo”, „W krainie kangurów”, „Najsłynniejsze budowle świata”, „Fotografia”, „Gorączka złota”). W zestawie „Wycieczka do zoo” zbioru adresowanego do uczniów szkół podstawowych znaleźć można m. in. takie zadania:
Przeczytaj uważnie powyższy tekst i oblicz, ile egzemplarzy Gazety Wyborczej sprzedano 22 października na terenie Wielkopolski.
Z kolei „Praktyczne zadania z matematyki i fizyki”, w zestawie poświęconym fotografii, proponuje uczniom następujące zadania:
Negatyw filmu małoobrazkowego ma wymiary 24 mm × 36 mm, a dwa najbardziej popularne formaty zdjęć to 9 cm × 13 mm oraz 10 cm × 15 cm. Który z tych formatów jest podobny do formatu negatywu? Jak należałoby zmienić dłuższy bok drugiego z nich, aby również ten format był podobny do negatywu?
Na karcie pamięci o pojemności 256 megabajtów można zapisać maksymalnie 260 zdjęć lub nagrać film długości 18 minut. Marek zapisał na tej karcie 117 zdjęć i nagrał film długości 5 min 24 s. Ile megabajtów wolnej pamięci pozostało na karcie?
Równoczesną zaletą i wadą obu publikacji są zamieszczone na końcu dokładne rozwiązania zadań. Zdecydowaliśmy się na ich umieszczenie z myślą o tych uczniach, którzy będą – przy odpowiedniej motywacji – pracować samodzielnie lub ewentualnie z pomocą rodziców. W naszej szkole pracujemy z omawianymi książkami na lekcjach powtórkowych w klasach szóstych szkoły podstawowej oraz trzecich gimnazjum. Zwykle uczniowie rozwiązują wskazane przez nas zadania samodzielnie w domu, po czym następuje ich dokładne omówienie i ewentualna ocena. W tej sytuacji fakt istnienia dokładnych rozwiązań utrudnia ocenę stopnia samodzielności wykonanej przez ucznia pracy. W szkole nie brakuje jednak innych okazji do pracy w pełni samodzielnej, a nasi uczniowie po krótkim czasie uczą się w razie potrzeby rozsądnie korzystać z zamieszczonych na końcu rozwiązań, co samo w sobie jest istotną korzyścią.
Korzystanie z „Praktycznych zadań” w szkole podstawowej i gimnazjum jest jedną z wielu okazji do ukazania powiązań matematyki z innymi dziedzinami naszego życia i jej zastosowań w codziennych sytuacjach. Oprócz wymiernych korzyści, związanych z przygotowaniem uczniów do zewnętrznych egzaminów, zyskujemy równie istotny efekt ukazania matematyki jako języka, w którym przemawia nie tylko materia fizyczna, ale także cały otaczający nas świat.
W artykule mowa o książkach:
Tomasz Karolak - Społeczna Szkoła nr 1 im. św. Urszuli Ledóchowskiej STO w Poznaniu
